Mediacja w sprawach karnych

Mediacja w sprawach karnych

Mediacja w sprawach karnych, nazywana sprawiedliwością naprawczą, jest przede wszystkim dedykowana osobom pokrzywdzonym, dając im możliwość wypowiedzenia się w sprawie doznanych krzywd czy strat, bycia wysłuchanym i zrozumianym, uzyskać szybciej w czasie zadośćuczynienie lub odszkodowanie w związku z doświadczonymi skutkami działań drugiej strony, a osobom podejrzanym/oskarżonym/sprawcom umożliwia złagodzenie wymiaru kary lub zamianę kary na grzywnę i realizację zadośćuczynienia czy odszkodowania. Mediacja karna umożliwia pojednanie zwaśnionych stron i ułatwia dobrowolne, poufne podjęcie rozmów w zakresie naprawienia wyrządzonej szkody lub krzywdy. Mediator pozostaje neutralny, a strony same decydują czy oraz na jakich warunkach osiągną porozumienie.

Czy mając proces karny można się ubiegać o skorzystanie z mediacji?

Jaką korzyść daje mediacja oskarżonemu i pokrzywdzonemu? Kto z kim mediuje i w jakim celu?

O możliwości skorzystania z mediacji decyduje sąd. Ocenia wtedy:
Postawę oskarżonego, tzn. czy przyjmuje na siebie odpowiedzialność za swój czyn, przy czym oskarżony nie musi przyznać się do winy w sensie prawa karnego. Jest to warunek wstępny i konieczny. Bowiem, jeśli sprawca zaprzeczy jakoby cokolwiek zrobił, wówczas sprawa nie może być skierowana do mediacji.
Wymagana jest zgoda obu stron: sprawcy i ofiary. Jeśli ofiara nie zgadza się, mediacja nie może mieć miejsca.

Sąd sprawdza czy sprawca nie ma powiązań mafijnych lub czy nie jest niepoczytalny, gdyż te dwa fakty wykluczają możliwość skorzystania z dobrodziejstw mediacji.

Strony mediują formę przeciwdziałania popełnionemu uczynkowi w przyszłości oraz zadośćuczynienie dla ofiary przestępstwa.

Korzyści z mediacji w prawie karnym odnoszą obie strony, bowiem jej celem jest nie tylko zadośćuczynienie ofierze strat, jakie poniosła, ale też przywrócenie poczucia wartości sprawcy przestępstwa, pomoc w jego powrocie do społeczeństwa. Chodzi o skuteczniejsze efekty wychowawcze od długiej kary więzienia.

Nie należy oczekiwać, że sąd automatycznie umorzy sprawę czy obniży wyrok, albo że ofiara wybaczy popełniony czyn. Bierze jednak pod uwagę gotowość sprawcy do mediacji i jego udział oraz zadośćuczynienie, które musi spełnić po wspólnych ustaleniach z ofiarą.

Mediacja jest skuteczna, gdy w równym stopniu uwzględnia interes ofiary, jak i sprawcy.